„Sugar Colt”: spaghetti western w reżyserii Franca Giraldiego

découvrez « sugar colt », le western spaghetti de franco giraldi, un film de 1966 qui mêle aventure, mystère et humour dans le far west.

Wyreżyserowany przez Franco Giraldiego film Sugar Colt na nowo odczytuje spaghetti western z niekonwencjonalną lekkością. Jego bohater, czarujący detektyw i mistrz kamuflażu, odchodzi od wzorca małomównego kowboja i prowadzi śledztwo w sprawie zemsty, w którym barwne postacie kobiece wnoszą osobliwy rys.

Film z 1966 roku, Sugar Colt, należy do wczesnych westernów Franco Giraldiego, filmowca, który szybko bada możliwości tego gatunku, zanim zwróci się ku komedii. Pod pozorami dość klasycznego śledztwa w sprawie zemsty film pielęgnuje lekki ton i stawia na ekscentrycznego bohatera zamiast małomównego rewolwerowca. Jego urok tkwi także w postaciach kobiecych, zmianach tonu i powściągliwej reżyserii.

Film powstał w czasie, gdy europejski western mnożył swoje odmiany, oscylując między opowieściami o odwecie, postaciami banitów i samotnymi bohaterami. Giraldi, który już na początku kariery nakręcił kilka filmów tego gatunku, nie próbuje jednak mechanicznie powielać jego konwencji. Nadaje im żartobliwy ton, który wyróżnia tę przygodę.

Śledztwo w sprawie zemsty z komediowym zacięciem

Akcja rozgrywa się po wojnie secesyjnej, gdy żołnierze Unii zaginęli i są przetrzymywani w niewoli. Śledczy Alan Pinkerton prosi o pomoc Sugara Colta, ale ten początkowo nie chce porzucić swoich zajęć. Uczy kobiety samoobrony, co już zapowiada ironię filmu i jego sposób na przewrotne podejście do oczekiwań związanych z postacią kowboja.

Bohater daleki od milczącego rewolwerowca

Śmierć Pinkertona, zamordowanego na oczach Sugara, zmienia sytuację i daje bohaterowi osobisty powód, by wrócić do sprawy. Trop zostaje szybko wyznaczony: przeciwnicy są wskazani już na początku, co ogranicza napięcie i pozostawia niewiele miejsca na niespodzianki. Fabułę napędzają nie tyle zwroty akcji, ile temperament głównego bohatera.

Wcielający się w niego Jack Betts kreuje Sugara Colta jako lekkoducha i miłośnika widowiskowych sztuczek. Bohater przebiera się, igra z pozorami i podchodzi do sytuacji z uśmiechem, który kontrastuje z powagą, jakiej można by oczekiwać po wyprawie w poszukiwaniu zemsty. Zamiast przedstawiać człowieka zamkniętego w milczeniu, Betts tworzy czarującego, sprytnego i skłonnego do przekomarzania się awanturnika.

Ta charakterystyka sprawia, że chwilami przypomina on raczej uwodzicielskiego detektywa niż mściciela, którego definiuje wyłącznie celność strzałów z rewolweru. Jego skłonność do flirtu i oszustw nie znosi konwencji gatunku, ale czyni je bardziej elastycznymi. Dzięki upodobaniu do gadżetów i forteli bohater przywodzi na myśl nowoczesnego awanturnika przeniesionego na Dziki Zachód.

Postacie kobiece, które zmieniają reguły gry

Obecność Josephy i Bess wnosi do filmu energię, której czasem brakuje w jego męskich wątkach. Obie odgrywają w opowieści istotną rolę, zamiast pojawiać się w niej jako zwykłe dekoracyjne sylwetki. Ich osobowość nie wystarcza, by uczynić scenariusz złożonym, ale ich pewność siebie przyjemnie zmienia typowy układ sił.

Josepha, kelnerka w saloonie, jest dumna, zadziorna i nie zamierza pozwalać innym decydować o swoim życiu. Soledad Miranda nadaje jej werwę zarówno za sprawą kwestii dialogowych, jak i sposobu, w jaki zajmuje przestrzeń. Dzięki temu bohaterka odbiega od postaci kobiecej często sprowadzanej w kinie włoskim do roli ofiary albo drugoplanowej figury pozbawionej znaczących interakcji.

Bess wnosi do tej zdominowanej przez fantazję przygody bardziej bolesny ton. Jest kruchą, lecz wytrwałą właścicielką baru i stopniowo wyrasta na jedną z najbardziej wyrazistych postaci filmu. Występ Giny Rovere nadaje tej bohaterce rzadką w tak niezobowiązującej opowieści głębię dramatyczną.

Jej obecność wyłania szczelinę w ogólnej lekkości i odsłania emocje, których scenariusz nie zawsze w pełni rozwija. Bess zdaje się sama dźwigać część tragizmu, który fabuła woli pozostawić w tle. Ten kontrast wzbogaca film, choć zarazem ujawnia nierówności jego scenariusza.

Świadoma, choć nierówna mieszanka tonów

Między śledztwem, romansem, humorem i zemstą film czasem zmienia konwencję, nie próbując wygładzać przejść. Ta swoboda stanowi jeden z jego atutów: pogodne usposobienie Sugara Colta współistnieje z bardziej melancholijnymi postaciami i sytuacjami, które mogą mieć poważne konsekwencje. Efekt jest nierówny, ale te kontrasty nie pozwalają sprowadzić przygody do prostego schematu.

Scenariusz nie wykorzystuje jednak w pełni policyjnego punktu wyjścia. Ponieważ sprawcy są znani od samego początku, śledztwu brakuje tajemnicy, a stawka nieustannie się nie zmienia. Humor i osobowość bohatera częściowo rekompensują tę słabość, ale nie sprawiają, że każdy etap jest równie interesujący.

Powściągliwa reżyseria i starannie przygotowane wydanie

Za kamerą Giraldi stawia na wyważone podejście, dalekie od najbardziej demonstracyjnych zabiegów stosowanych w niektórych westernach tamtego okresu. Unika zwłaszcza mnożenia zoomów, wyrazistych zbliżeń i osobliwych kompozycji obrazu. Ta powściągliwość nadaje filmowi nietypowy charakter: skupia on uwagę bardziej na postaciach i sytuacjach niż na formalnej przesadzie.

Zdjęcia Alejandra Ulloi pomagają zbudować scenerię i nastrój, nie obciążając przy tym opowieści. Sprawdzają się zarówno w otwartych przestrzeniach, jak i w bardziej kameralnych miejscach, gdzie na pierwszy plan wysuwają się rozmowy. Muzyka Enrique Luisa Bacalova towarzyszy przygodzie przyjemnym brzmieniem, dopasowanym do połączenia lekkości i napięcia.

Film nie ma wizualnej energii najsłynniejszych dzieł spaghetti westernu, a jego tempo miewa mniej udane momenty. Nie wszystkie sceny budują trwałe napięcie, a rozwój śledztwa pozostaje dość przewidywalny. Reżyseria zachowuje jednak spójność, a unikanie przesady dobrze współgra z nonszalanckim charakterem całości.

Wydanie Sugar Colt w 4K nakładem Artus zwraca uwagę na mniej znany tytuł w dorobku Giraldiego. Restauracja tej skali może wydawać się zaskakująca w przypadku skromnego filmu, ale daje okazję, by docenić jego walory wizualne i szczegóły realizacji. Wydanie przypomina także o płodnym okresie europejskiego kina popularnego, gdy gatunki zmieniały się pod wpływem nowych wrażliwości.

Urokliwa ciekawostka w karierze Giraldiego

Początki kariery Franco Giraldiego wiążą się z serią westernów nakręconych w krótkim czasie, zanim od La Bambolona zwrócił się ku komedii. Sugar Colt już wtedy ujawnia jego zainteresowanie kontrastami i postaciami wymykającymi się dominującym wzorcom. Film nie jest szczytowym osiągnięciem gatunku, ale świadczy o kunszcie twórcy uważnego na możliwości tonalne, jakie oferuje kino popularne.

Scenariusz, współtworzony między innymi przez Fernando Di Leo, opiera się na znajomym schemacie i słabo zarysowanych antagonistach. Ta prosta konstrukcja pozostawia jednak przestrzeń dla aktorów, zwłaszcza Jacka Bettsa, Soledad Mirandy i Giny Rovere. Ich obecność nadaje opowieści różne odcienie — od figlarności po powagę.

W tym filmie można też dostrzec zamiłowanie do mieszania konwencji, które przybierze inne formy w kolejnych dziełach reżysera. Tutaj western staje się scenerią lekkiej, czasem nieco chwiejnej, ale rzadko ponurej przygody. Giraldi stawia na rozrywkę i różnorodność charakterów, a nie na całkowicie mroczną reinterpretację mitów Dzikiego Zachodu.

Takie podejście nie usuwa wszystkich ograniczeń filmu: tempo jest nierówne, a śledztwo nie zawsze podtrzymuje zainteresowanie. Mimo to zmiany tonu, życzliwy humor i wyraziste postacie kobiece nadają mu osobliwy smak. Ta ciekawostka włoskiego westernu okazuje się więc starannie zrealizowaną rozrywką, której siłę stanowią bohater niepasujący do typowego wzorca i postacie, które czasem wykraczają poza oczekiwania.

https://www.youtube.com/watch?v=Fmr4-4gDxDE

Spaghetti western między śledztwem a fantazją

W Sugar Colt Franco Giraldi bawi się konwencjami spaghetti westernu. Punkt wyjścia wydaje się znajomy: pod koniec wojny secesyjnej zaginęli żołnierze Unii, a śledztwo ma ujawnić prawdę. Wybrany do jego prowadzenia bohater nie przypomina jednak małomównego rewolwerowca. Sugar Colt woli uczyć kobiety samoobrony, chętnie igra z pozorami i stawia czoła niebezpieczeństwu z lekkością, która nadaje opowieści jej szczególny charakter.

Wcielający się w niego Jack Betts tworzy czarującą i skłonną do forteli postać, która wyróżnia się na tle samotnych kowbojów tego gatunku. Film czerpie sporą część uroku z tej nonszalancji, przebieranek i życzliwego humoru. Policyjna intryga nie przynosi natomiast wielu niespodzianek: sprawcy są znani od początku, a antagoniści nie mają wyrazistego charakteru. Śledztwo rozwija się więc bez prawdziwego napięcia, a tempo chwilami zwalnia.

Obecność Josephy i Bess wnosi bardziej osobliwą energię. Pierwsza, dumna i zadziorna, nie pozwala sprowadzić się do roli dekoracyjnej sylwetki. Druga, z intensywnością grana przez Ginę Rovere, wnosi kruchość i powagę kontrastujące z pogodnym tonem całości. Soledad Miranda nadaje Josephe wyrazisty temperament, daleki od często biernych postaci kobiecych włoskiego westernu.

Powściągliwa reżyseria Giraldiego pozwala wybrzmieć scenerii i korzysta ze zdjęć Alejandro Ulloi oraz muzyki Enrique Luisa Bacalova. Film nie wywraca konwencji do góry nogami ani nie zachowuje idealnej równości, ale łączy opowieść kryminalną z komedią i przygodą. Fantazja, postacie kobiece i nietypowy bohater nadają mu odrębny charakter wśród westernów z wczesnego okresu kariery reżysera.

Przewijanie do góry